DE STAD IN STROFEN:
Elke week prikt de stadsdichter zijn pen in een nieuwsbericht dat opvalt. Geen compleet journaal, wél een poëtische reactie op wat er leeft in Leiden en omgeving. Van speeltuinen tot politiek, van bruggen tot burenruzies: wat resoneert, krijgt regels.
De stad maakt geluid. Hier lees je hoe dat klinkt in poëzie.
De gemeente gaf geen groen licht voor het hele jaar, dus verdwijnt de blaashal van Roomburg voorlopig van het toneel. Pas komende winter mogen de hockeyers weer de opblaaszaal in.
Hockeydroom
Midden op de velden stond wit en bol
een winterproof opblaaswonder
een mollige walvis zonder ingewanden
maar een buik vol hockeyvelden
In verhitte strijd kletsten sticks gedempt
onder echoloos gejuich en applaus
een marshmallow house van sportiviteit
waar winter buitenspel werd gezet
Zolang de pomp zoemde, leefde de droom:
misschien geven we het vel wel een skelet
en kan ze blijven staan daar,
een permanente Hockey-dome
Maar de wethouder kwam met cijfers en bezwaren
de gemeente had geen gebrek aan plek,
geen mitsen, geen maren
ze prikte het plan vakkundig lek
Er volgde geen explosie, geen drama,
alleen een lange zucht
de hal zakte in zichzelf,
als een hap gebakken lucht
Een soufflé te vroeg uit de oven
en opgevouwen ging de hal
naar boven toe, naast de kerstballen
en de partytent voor de buurtbarbecue
Zo snel als ze verscheen,
zo snel verdween ze weer
wachtend op wederopstanding
wanneer de winter weer begint
Nu spelen hockeyers onder de wolken
en de slapshots die ze slaan
echoën weer als vanouds
tussen Boshuizen en Churchillaan
Leidsch Dagblad: Door vrijwilligerstekort dreigen hekken gesloten te blijven bij Leidse speeltuinen
(30 april 2025)
speeltuin gesloten
De glijbaan glimt van enthousiasme,
maar het hek zit op slot
met een bordje erbij:
Vrijwilliger gezocht
De wipkip kijkt naar haar schaduw
kinderen duwen hun neus tegen gaas
alsof het een etalage is van vroeger
De zandbak droogt uit
nu niemand meer de schep oppakt
ouders zuchten tussen werk en zorg en Zoom,
de gemeente rekent op idealisme
maar wie nog gelooft in inzet
zonder vergoeding
heeft vast ook een foto
van een Zonnebloem
naast zijn bed
Was er ooit een zuil
waar vrijwilligers als vanzelf uit stroomden,
een wijkzaal vol koffie en plichtsgevoel
nu zijn we losgezongen
van elkaar,
sociale cohesie verweekt
En de speeltuin?
die zingt ook niet meer
alleen het hek piept nog
wanneer de wind het aanspreekt
24 april 2025:
In Leiden mag sekswerk alleen plaatsvinden op locaties die daarvoor een officiële vergunning hebben. Als dit buiten die regels gebeurt, kan er een kwetsbare situatie voor de sekswerkers zelf ontstaan. Zonder toezicht is de kans op misstanden zoals uitbuiting of mensenhandel groter. Dat raakt niet alleen de betrokkenen diep, maar kan ook zorgen voor overlast in de buurt.
Stille stegen
Waar je liever niemand tegenkomt,
en gordijnen fluisterend bewegen,
lag Leiden’s zachtste handelswaar
in de allerstilste stegen.
Geen rood verlicht vertoon,
dit zijn discrete ramen
waarachter Donna koffie zette
en troost schonk aan wie kwamen
'We sluiten panden met beleid'
zo klonk het uit het stadskantoor.
'zo raken we de pooiers kwijt'
maar ook Donna boog er voor
Want die lieve lachebek,
favoriet van elke buurman,
vervulde 's avonds ook een rol
die niet past in het bestemmingsplan
Ze noemt het “coachingsessies” soms,
of “ontladen voor verstopte mensen”
een beetje tantra, een beetje touch
maar thuiswerk kende grenzen
De stad wil schoon, de buurt wil rein
wat Donna doet is illegaal
hoewel ze zo fatsoenlijk leek
past ze niet in de moraal
Nu staan de vensters zwijgend leeg,
de thee blijft koud, het bed staat stil
de buren die naar buiten gluren
merken eigenlijk geen verschil
De gordijnen hangen er nog steeds,
maar gefluisterd wordt er niets
want Donna rijdt, discreet gekleed,
naar klanten op haar escortfiets
Wethouder Terpstra: “[door hoge grondwaterdruk in de bouwput] heeft de aannemer veel problemen gehad met het wegpompen van water. Hierdoor konden de werkzaamheden aan de ondergrondse fietsenstalling niet volgens het oorspronkelijke bouwplan uitgevoerd worden en heeft het werk enige tijd stil gelegen.”
Terugslag
Onder de stoep van het Stationsplein
waar De Geus wil nestelen in het zand
sluimert het nat geheugen van de stad
en spreekt zijn veto uit over het land
Grondwater stuwt terug als oude wrok,
brengt bioscooplicht terug tot beeldspraak
de stuurse bodem kraakt en gromt
als een plots ontwaakte dijkdoorbraak
De naam van vrijheid wekte de vloed
zoals ooit de ijzeren geuzenwil
Alva naar adem deed happen
zet nu het water de tijd weer stil
Leiden kan er met pretoogjes naar kijken
dat Geuzen moeten vechten is bekend
en de stad is geduldig, gewend
aan grond die niet wil wijken
Leidsch Dagblad (18 april 2025): Onderzoek bevestigt vermoedens over Valkenburgse meer: oever is gaan schuiven door trillingen. ‘Zandwinner zat veel te dichtbij’
Oeverzucht
De zandkorrels vielen eerst onzichtbaar
toen onmisbaar onder de golven
zoals beloftes van bestuurders
gewetensbezwaar bedolven
Ergens telt een man in maatpak
de kubieke meters te verzetten
met vingers die het slib niet voelen
maar wel de knisperende bankbiljetten
De zandwinner zoog
en vertrok met de buit
liet hellingen achter, steil als leugens
en rekte de vergunning steeds verder uit
Een rivierkreeft graaft zijn tunneltje
onbewust dat op het land
alleen winstmarges tellen en beloften
poreuzer zijn dan de waterkant
De aarde hield haar adem in
tot dat niet langer kon
toen gaf ze mee - ineens
als een verzwegen waarheid:
afgekalfd in vakjargon
Tweehonderdvijftig bij vijfentwintig
zo klinisch kan verlies klinken
maar niet in het geluid van bomen
die naar de diepte zinken
Waar we ooit de zon zagen dalen
in de gouden avondschijn
is nu de steiger zelf ondergegaan
in wat nog land had moeten zijn
Een verwarde reiger staat daar maar
zijn oriëntatie en zijn stekkie kwijt
kijkt naar de planken van de steiger
die langsdrijven op bestuurlijke onverschilligheid
Nieuwe namen
In Leiden zijn veel wateren die een naam hebben maar, op een paar na, zijn die namen nooit officieel vastgesteld. Daarnaast was het vaak niet duidelijk waar de ene water(naam) overgaat in de andere. Ook was er geen vastgestelde spelling van de waternamen. De loop en de namen zijn afgestemd met afdeling Waterbeheer en het Hoogheemraadschap. Het uitgangspunt was om alleen bestaande namen vast te leggen en niet om iedere waterloop een naam te geven. Een paar historische en bijna vergeten namen worden op deze manier ook weer vastgelegd.
Naam op het water
Lang dreven namen, los als riet,
op golven van gebruik en tijd:
de Groene Mare, Dobbewatering,
bestonden wel, maar ongeschreven.
De Zijlsingel, de Kijfgracht,
wij wisten er al van, maar op papier
waren ze niet te vinden:
schaduwen op het stedelijk plan.
Toen kwam de straatnaamcommissie,
met pen als roeispaan in de hand.
Zij voer rond over de waterwegen
en gaf de namen vaste grond.
Geen waterige registratie meer
maar afgebeeld in letters op de kaart.
Wat altijd al bestond, wordt nu bekend
de stad erkent haar spiegelbeeld.